بسم الله الرحمن الرحيم و الحمد لله رب العالمين و الصلاة و السلام على سيدنا محمد و على آله الطيبين الطاهرين مسلمانان و تاريخنگارى ميراث بزرگ تاريخى مسلمانان ، نشانگر وجود انگيزه‌ها و خاستگاه‌هاى نيرومندى ميان آنان براى بارور ساختن دانش تاريخ است . با يك نگرش تطبيقى در رشته‌هاى علمى مورد علاقهء مسلمانان ، مىتوان فربگى اين دانش را دريافت و دانست كه تاريخ در شمار مهمترين رشته‌هاى علمىِ رايج در تمدن اسلامى بوده است . از لحاظ درونى ، ميان هر قومى انگيزهاى فراوانى وجود دارد تا آنها را به نگارش تاريخشان وادارد . چنين انگيزه‌هايى ميان مسلمانان نيز وجود داشت . صرف نظر از آنها ، از لحاظ بيرونى ، مىتوان به زمينه‌هاى خاصى اشاره كرد كه در توجه دادن مسلمانان به اين دانش ، مؤثربوده است . ميراث تاريخى اعراب در جاهليت ميراث تاريخى اعراب ، بيش از هر چيز تحت عنوان « ايام العرب » جاى مىگيرد . در اين اصطلاح ، مقصود از « يوم » روزى است كه واقعهء مهمى در آن رخ داده و آن روز و واقعه « تاريخى » شده است . از اين رو ، « يوم » و « واقعه » در « يوم صفين » يا « وَقْعَة صفين » به يك معناست . در اين كه عربها ، خاطرهء اين روزها را حفظ كرده و به‌طور شفاهى از نسلى به نسل ديگر انتقال مىدادند و در مجالس ادبى و تفريحى خود مىخواندند ، ترديدى وجود ندارد . با اين حال ، بايد دانست آنچه در كتابهاى ادبى از « دوران جاهليت و ايام العرب قبل الاسلام » براى ما برجاى مانده ، انتقال آنها از دورهء جاهلى به دورهء اسلامى بر پايهء روايات